(http://titus.uni-frankfurt.de/didact/karten/turk/turklm.htm)

Hakasça-Türkçe Sözlük yayımlandı

1997-2003 yıllarını kapsayan uzun bir çalışma sonrasında hazırlanan Hakasça-Türkçe Sözlük 630 sayfa olarak Türk Dil Kurumu tarafından yayımlandı.
Çalışmada Hakasça sözlüklerin birleştirilmesi ve mevcut sözlüklere girmemiş sözcüklerin tespit edilmesiyle Hakasçanın söz varlığının ortaya konması amaçlanmıştır. Sözlüğün temel kaynaklarını şu eserler teşkil etti: N. A. Baskakov-A. İ. İnkijekova-Grekul, Hakassko-Russkiy Slovar (Hakas-Orıs Slovar), Moskova 1953; V. Butanayev, Hakassko-Russkiy İstoriko-Etnografiçeskiy Slovar, Abakan 1999; D. İ. Çankov (red.), Russko-Hakasskiy Slovar (Orıs-Hakas Slovar), Moskova 1961; V. V. Radlov, Opıt Slovarya Tyurkskih Nareçiy - Verauch eines Wörterbuch der Türk-Dialecte, Sant-Petersburg 1888-1911; E. Gürsoy-Naskali, Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu, Ankara 1997. Bu kaynaklara ek olarak, çeşitli edebî eserlerin taranmasıyla sözlüklere girmemiş kelimeler tespit edilmiş ve bu kelimeler Prof. Dr. Viktor Butanayev'in anlamlandırmasıyla sözlüğe alınmıştır. Ayrıca, Prof. Dr. Viktor Butanayev çeşitli yerlerden derlemiş olduğu 1000 kadar yeni kelimeyi de bize iletmiştir. Sözlüğün sonunda, Hakas coğrafya isimleri, Hakas boy isimleri ve Hakaslarda erkek ve kadın özel isimleri dizinleri yer almıştır. Coğrafya isimleri ve boy isimleri, Hakas-Orıs Slovar'da yer alan dizinlerdir. Kişi adları dizininde Hakas-Orıs Slovar'daki kadın ve erkek isimleri listesine V. Butanayev ve E. Butanayeva tarafından hazırlanan Hooray Attarı (Hakasskiye Liçnıye İmena) başlıklı eserdeki kişi isimleri eklenmiştir. Hakasça-Türkçe Sözlük'te madde başı sözcüklerin kökenlerine kaynak dilin kısaltmasıyla işaret edilmiştir. Sesleri değişen alıntı sözcüklerin kaynak dildeki şekilleri gösterilmiştir.
Sözlük birçok bilim adamının emeğini ortaya koyduğu ortak bir çalışmadır. Sözlüğün hazırlanmasını Hocam Prof. Dr. Emine Gürsoy Naskali organize etmiş ve çalışmaları titizlikle yönetmiştir. Sözlüğün sunuş bölümünde Prof. Dr. Emine Gürsoy Naskali sözlüğe katkısı bulunan bilim adamlarını şöyle zikreder: 'Sözlük çalışmalarını Dr. Erdal Şahin büyük bir titizlikle yürütmüş, kaynakları taramış, eklenecek kelimelere karar vermiş, sözlük metnini gözden geçirmiş ve tereddütlü konuların halledilmesini sağlamıştır. Rusça kaynaklar Dr. Almagül İsina, Liaisan Şahin ve yine Dr. Erdal Şahin tarafından Türkiye Türkçesine çevrilmiştir. Prof. Dr. Viktor Butanayev hem önceden basılmış olan çalışmalarını bu sözlüğün kullanımına sunmuş hem de zihin dağarcığındaki kelimeleri yazışmalarımız sırasında bize göndererek sözlüğün bugün için Hakasçanın en zengin sözlüğü haline gelmesine yardımcı olmuştur. Yazım işlemlerine Dr. Aylin Koç yardımcı olmuştur. Doç. Dr. Ceval Kaya sözlüğün son şeklini okuyarak tashih etmiştir. Doç. Dr. Claus Schönig çeşitli filolojik konularda görüş bildirmiştir. Geriye kalan işlemler bana aittir.'
Çalışmanın bir döneminde Prof. Dr. Viktor Butanayev 'Onlarca yıldır Hakas dilinin söz varlığını ortaya koymak için çalışıyorum, ancak sizinle bunu birkaç yılda gerçekleştirdik.' demişti. (E. Şahin)

Etkinlik Duyurusu

KÜLTÜR TARİHİMİZDE LANET

Konulu calışmaya/yayına sizi bir yazı ile katılmaya davet ediyoruz.

Calışmanın amacı kültürümüzde lanet, beddua, küfür, sövme, hakaret anlayışının ve çesitlerinin/metinlerinin belgelenmesi, tasnif edilmesi ve incelenmesidir. Bu birimler arasındaki sınırların tartışılması, bu alanlarla ilgili inançların, tarihî olay kayıtlarının ortaya konmasıdır.

Mesela, beddualar kime, ne sebeple, ne tür bir fenalık diler, beddua kimin yardımına müracaat eder. Mesela, aslan yakıştırması taltif olarak algılanırken yılan veya sivrisinek bunun aksi bir tepki uyandırır: hangi hayvanlar, hangi hasletler hangi sebeple hakaret kapsamına girer. Mesela, dilenci söyleminde gizli bir beddua temennisi var mıdır? Mesela, yobaz gibi kelimelerin etimolojisi ve tarihî gelisimi. Mesela, bedhahlığın büyü boyutu, Şamanizm'de kötü ruhlar...

Konuya dil, tarih, kültür tarihi, sosyal tarih, antropoloji, sosyoloji, hukuk, edebiyat, psikoloji gibi bilim dallarının veri ve metotlarıyla yaklaşabilirsiniz.

Bu calışmaya katılmayı arzu ederseniz en geç 1 Mart 2008 tarihine kadar yazı başlığınızı ve kısa bir özetini e-posta ile tarafıma ulastırmanızı rica ederim. Yazıların teslim tarihi 15 Ağustos 2008'dir.

En iyi dileklerimle birlikte saygılarımı sunarım.

Prof. Dr. Emine Gürsoy Naskali
eminenaskali@gmail.com